Munosabat

Loyihalar ekspertizasini takomillashtirish — investitsiya muhitini yaxshilash omili

ModeratorModerator
mart 17, 2026 - 17:03
mart 17, 2026 - 19:43
 0  17
Loyihalar ekspertizasini takomillashtirish — investitsiya muhitini yaxshilash omili

Joriy yil 11-mart kuni muhtaram Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev loyihalarni ekspertizadan o‘tkazish tizimini takomillashtirish bo‘yicha takliflar taqdimoti bilan tanishdi.

loyihalarni ekspertizadan o‘tkazish tizimini takomillashtirish masalasi iqtisodiyot nuqtai nazaridan tahlil qilinganda, eng avvalo, investitsiya jarayonlarining samaradorligi va davlat xarajatlarining oqilona boshqarilishi bilan bevosita bog‘liq ekanini ko‘rish mumkin. Joriy yilda mamlakatimizga 50 milliard dollardan ortiq investitsiya jalb qilinishi, ijtimoiy va infratuzilma obyektlari uchun 24 trillion so‘m budjet mablag‘lari yo‘naltirilishi, shuningdek, davlat xaridlari doirasida 300 trillion so‘mdan ziyod mablag‘ sarflanishi rejalashtirilgani bu tizimning strategik ahamiyatini yanada oshiradi.

Iqtisodiy jihatdan qaralganda, ekspertiza tizimidagi mavjud kamchiliklar — ya’ni hujjatlarni ko‘rib chiqish muddatlarining cho‘zilishi, loyihalarning bir necha bor qayta ishlashga yuborilishi va xavf darajasiga qarab saralash mexanizmlarining yetarli emasligi — investitsiya muhitining samaradorligiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Masalan, o‘tgan yili ekspertizaga kelib tushgan 7 ming 750 ta hujjatning bir qismi uzoq muddatlarda ko‘rib chiqilgani iqtisodiy faoliyatda tranzaksion xarajatlarni oshirib, loyihalarning amalga oshish sur’atlarini sekinlashtirgan.

Markazda 130 nafar xodim faoliyat yuritishiga qaramasdan, har bir xodimga ikki kunda o‘rtacha bitta loyiha to‘g‘ri kelayotgani resurslar taqsimotidagi samarasizlikni ko‘rsatadi. Ayniqsa, xavfi past va strategik ahamiyatli loyihalar o‘rtasida farq qilinmasligi mehnat unumdorligini pasaytirib, yuqori qiymatli investitsiya loyihalarini o‘z vaqtida amalga oshirish imkoniyatlarini cheklamoqda.

Taklif etilayotgan islohotlar iqtisodiy nuqtai nazardan muhim institutsional o‘zgarishlarni anglatadi. Xususan, loyihalarni xavf darajasi va qiymatiga qarab tabaqalashtirish orqali resurslardan samarali foydalanish imkoniyati yaratiladi. 15 million dollardan yuqori bo‘lgan loyihalarga asosiy e’tibor qaratilishi esa yuqori iqtisodiy qaytimga ega investitsiyalarni ustuvorlashtirishga xizmat qiladi.

Shuningdek, o‘xshash loyihalarni tezlashtirilgan tartibda ko‘rib chiqish, benchmarking usulini joriy etish va parallel ekspertiza mexanizmlarini qo‘llash tranzaksion xarajatlarni kamaytirish va vaqt resurslarini tejash imkonini beradi. Bu esa, o‘z navbatida, investitsiyalarning aylanish tezligini oshirib, iqtisodiy o‘sish sur’atlariga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi.

Ekspertiza jarayoni ishtirokchilari uchun rag‘batlantiruvchi mexanizmlarni joriy etish ham iqtisodiy nuqtai nazardan ahamiyatlidir. Loyihalar bo‘yicha birinchi bosqichdayoq ijobiy xulosa olish yoki e’tirozlarni tez bartaraf etish uchun beriladigan imtiyozlar bozor ishtirokchilarini samarali ishlashga undaydi va institutsional ishonchni mustahkamlaydi.

Eng muhim jihatlardan biri — sohani raqamlashtirishdir. Soliq, bojxona, milliy statistika, ekologiya va davlat xaridlari tizimlari bilan integratsiya qilingan yagona axborot platformasining yaratilishi ma’lumotlar almashinuvini tezlashtirib, qaror qabul qilish jarayonini avtomatlashtiradi. Sun’iy intellekt asosida narxlar va texnik ko‘rsatkichlarni tahlil qilish esa inson omilini qisqartirib, korrupsiyaviy xavflarni pasaytirishga xizmat qiladi.

Xulosa qilib aytganda, loyihalarni ekspertiza qilish tizimini takomillashtirishga qaratilgan mazkur islohotlar iqtisodiyotda investitsiya muhitini yaxshilash, davlat xarajatlarining samaradorligini oshirish va resurslardan oqilona foydalanishni ta’minlashga xizmat qiladi. Bu esa, o‘z navbatida, mamlakatda barqaror iqtisodiy o‘sish va raqobatbardoshlikni mustahkamlashning muhim omili sifatida namoyon bo‘ladi.

Teglar:

Oldingi maqola

RAQAMLI IQTISODIYOT SHAROITIDA KIBERJINOYATLARGA QARSHI KURASH: IQTISODIY XAVFSI...

Keyingi maqola

https://t.me/talim_2100

Moderator
Moderator

Tegishli xabarlar

OʻZBEKISTONDA ELEKTRON SAVDO VA MARKETPLEYSLAR: RAQAMLI BOZORNING OʻSISHI VA ISTE’MOLCHI XULQ-ATVORI

OʻZBEKISTONDA ELEKTRON SAVDO VA MARKETPLEYSLAR: RAQAMLI...

boshqaruvchi may 30, 2025  0  30

O‘ZBEKISTONDA “YASHIL” ENERGETIKA VA QAYTA TIKLANUVCHI ENERGIYA MANBALARINING RIVOJLANISHI

O‘ZBEKISTONDA “YASHIL” ENERGETIKA VA QAYTA TIKLANUVCHI ...

boshqaruvchi Iyun 11, 2025  0  11

TIL TA’LIMI: INSON KAPITALINI RIVOJLANTIRISHDA MA’NAVIY FAROVONLIKNING POYDEVORI

TIL TA’LIMI: INSON KAPITALINI RIVOJLANTIRISHDA MA’NAVIY...

boshqaruvchi Iyun 14, 2025  0  19